Trabuko Bidea: una ruta con mucha historia
Irungo Mendizaleak 2 abril, 2026Súmate a la histórica ruta «Trabuko Bidea» y recorre a pie el camino de Goizueta a Pamplona en 4 etapas llenas de paisajes y leyendas! Reviviremos la historia real de 1747 que inspiró la canción de Mikel Laboa, pasando por sendas del siglo XVI. ¡Apúntate y comparte con nosotros esta gran aventura de montaña y cultura!
⛰️ ¡Súmate a la historia! Ven a recorrer la mítica «Trabuko Bidea»
¿Te apasiona la montaña, la historia y las buenas leyendas? Este proyecto de realizar este recorrido de «Trabuko Bidea» nace del Grupo de Montaña Arainburu de Goizueta; documentación que nos ha proporcionado Joxe Jabier Etxeberria persona conocida entre nosotros por participar en salidas de Irungo Mendizaleak.
Este recorrido a pie une Goizueta con Pamplona a lo largo de 4 etapas (repartidas en 4 sábados), siguiendo los pasos de una historia real del invierno de 1747 que inspiró la famosa canción de Mikel Laboa.
📍 El Recorrido
Caminaremos por trazados históricos (¡documentados ya en mapas del año 1555!) que conectaban la costa guipuzcoana con la capital navarra:
Etapa 1: Goizueta ➡️ Leitza
Etapa 2: Leitza ➡️ Ihaben (Basaburua)
Etapa 3: Ihaben ➡️ Oteiza (Berrioplano)
Etapa 4: Oteiza ➡️ Pamplona (¡con celebración final!)
📜 ¿Por qué es tan especial esta ruta?
La leyenda de Trabuko: Caminaremos por la misma senda por la que en 1747 fueron conducidos a la cárcel de Pamplona un famoso falsificador de monedas y sus tres cómplices tras ser detenidos en Goizueta. Una historia de lamentos, versos y leyendas populares sobre tesoros escondidos que aún hoy resuenan en la zona.
¡No dejes que te lo cuenten! Es la oportunidad perfecta para hacer deporte, disfrutar de paisajes increíbles y conocer a fondo nuestro pasado en un ambiente inmejorable.
Este proyecto lo realizaron por estas fechas del pasado año 2025 y ésta es la historia que nos cuenta Joxe Jabier.
Con el objetivo de revitalizar el camino que desde muy antiguo une Goizueta con Pamplona, hemos organizado una marcha de cuatro etapas en 4 sábados.
La 1º desde Goizueta a Leitza, la 2º desde Leitza a Ihaben (Basaburua Mayor), la 3º desde Ihaben a Oteiza (Berrioplano) y la 4º etapa de Oteiza a Pamplona con celebración final.
Este recorrido está inspirado en la canción de Mikel Laboa (Goizuetanbada gizon bat deritzen zaio Trabuko…). que cuenta los lamentos de un falsificador de monedas de plata (dieciocheznos) detenido en Goizueta junto con otros 3 complices y que fueron conducidos a las Reales Cárceles de Pamplona. en el invierno de 1747. Las incidencias climatológicas, pasadas y otros datos los hemos obtenido desde el libro «Goizuetan bada gizon bat» de Patziku Perurena y por eso conocemos los detalles de lo sucedido, los versos y su significado. Este acontecimiento ha permanecido en la memoria popular recogida en varias leyendas sobre tesoros escondidos en Goizueta.
Geográfica e históricamente este camino también tiene su importancia en cuanto que une desde muy antiguo Pasajes, Rentería y San Sebastián con Pamplona pasando por Goizueta según se puede comprobar en mapas de 1555.
⛰️ Batu zaitez Historiara! Zatoz «Trabuko Bidea» ibilbide mitikoa egitera
Mendia, historia eta kondaira onak maite dituzu? «Trabuko Bidea» ibilbide hau egiteko proiektua Goizuetako Arainburu Mendigoizale Taldetik sortu da, gure artean Irungo Mendizaleak taldeko irteeretan parte hartzeagatik ezaguna den Joxe Jabier Etxeberriak emandako dokumentazioari esker.
Oinezko ibilbide honek Goizueta eta Iruñea lotzen ditu 4 etapatan (4 larunbatetan banatuta), Mikel Laboaren abesti ospetsua inspiratu zuen 1747ko neguko benetako istorio baten urratsak jarraituz.
📍 Ibilbidea
Gipuzkoako kostaldea eta Nafarroako hiriburua lotzen zituzten bide historikoetatik ibiliko gara (¡1555eko mapetan jada dokumentatuta daudenak!):
-
1. Etapa: Goizueta ➡️ Leitza
-
2. Etapa: Leitza ➡️ Ihaben (Basaburua)
-
3. Etapa: Ihaben ➡️ Oteitza (Berriobeiti)
-
4. Etapa: Oteitza ➡️ Iruñea (¡amaierako ospakizunarekin!)
📜 Zergatik da hain berezia ibilbide hau?
Trabukoren kondaira: 1747an Goizuetan atxilotu ondoren Iruñeko kartzelara eraman zituzten diru-falsifikatzaile ospetsu baten eta bere hiru kideen bide beretik ibiliko gara. Negar, bertso eta ezkutuko ogasunei buruzko herri-kondairen istorioa da, gaur egun oraindik inguruan oihartzuna duena.Ez dezatela zuri kontatu! Aukera paregabea da kirola egiteko, paisaia bikainez gozatzeko eta gure iragana giro ezin hobean bertatik bertara ezagutzeko.
Proiektu hau joan den 2025eko garai hauetan egin zuten, eta hauxe da Joxe Jabierrek kontatzen digun istorioa.
Goizueta eta Iruñea antzinatik lotzen dituen bidea berpizteko asmoz, lau etapatako ibilaldia antolatu dugu 4 larunbatetan. 1. etapa Goizuetatik Leitzara izango da; 2.a Leitzatik Ihabenera (Basaburua); 3.a Ihabendik Oteitzara (Berriobeiti) eta 4. etapa Oteitzatik Iruñera, amaierako ospakizun eta guzti.
Ibilbide hau Mikel Laboaren abestian («Goizuetan bada gizon bat deritzen zaio Trabuko…») oinarrituta dago. Abesti horrek 1747ko neguan Goizuetan beste 3 kiderekin batera atxilotu eta Iruñeko Errege Kartzeletara eraman zuten zilarrezko txanpon (hemezortziko) falsifikatzaile baten aieneak kontatzen ditu. Eguraldiaren gorabeherak, gertatutakoak eta bestelako datuak Patziku Perurenaren «Goizuetan bada gizon bat» liburutik jaso ditugu; horregatik ezagutzen ditugu gertatutakoaren xehetasunak, bertsoak eta haien esanahia. Gertakari honek herriaren memorian iraun du, Goizuetan ezkutatuta dauden ogasunei buruzko hainbat kondairatan jasoa.
Geografikoki eta historikoki ere bide honek badu bere garrantzia; izan ere, antzina-antzinatik Pasai, Errenteria eta Donostia Iruñearekin lotzen zituen Goizuetatik igaroz, 1555eko mapetan egiazta daitekeen bezala.
